Opóźniony lot: co ci się należy

W niedzielę o 19:10 na tablicy przy bramce na lotnisku w Budapeszcie przy naszym locie do Berlina pojawiło się słowo „opóźniony”. Bez godziny. O 19:40 pojawiła się godzina: 21:30. O 21:15 kolejna: 22:50. Samolot, który miał nas zabrać, przyleciał z innego miasta i tam też był opóźniony. Wylądowaliśmy w Berlinie po północy, cztery godziny i piętnaście minut po czasie. Ostatni autokar do Szczecina odjechał o 22:00.

Opowiem, co było dalej, ale najpierw to, co najważniejsze: jeśli twój lot w Unii Europejskiej ma duże opóźnienie, często należą ci się pieniądze i opieka na lotnisku. Dużo ludzi o tym wie. Mniej ludzi wie, jak o to poprosić.

Kiedy przepisy cię chronią

Prawa pasażerów lotniczych w Unii opisuje jedno rozporządzenie, obowiązujące od lat. Chroni cię, jeśli:

• wylatujesz z lotniska w Unii, niezależnie od tego, jaka linia cię wiezie, albo
• lecisz do Unii z innego kraju liniami z siedzibą w Unii.

Lot z Budapesztu do Berlina łapie się na obie zasady naraz, więc nie było wątpliwości. Przy lotach poza Unię, na przykład do Wielkiej Brytanii, warto sprawdzić osobno, jakie przepisy obowiązują w danym kierunku.

Opieka na lotnisku

To, co należy ci się od razu, na miejscu. Przy lotach do 1500 kilometrów przewoźnik powinien zapewnić posiłki i napoje odpowiednie do czasu czekania, gdy opóźnienie wylotu sięga dwóch godzin. Przy dłuższych trasach próg jest wyższy. Jeśli lot przesuwa się na następny dzień, należy ci się też nocleg i transport do hotelu.

W praktyce dostaliśmy bon na jedzenie po drugiej zmianie godziny. Wystarczył na kanapkę i wodę w lotniskowej kawiarni, czyli na mniej więcej połowę kanapki w cenach z miasta. Jeśli przewoźnik nie daje bonów, kupuj rozsądnie i zachowaj paragony. Możesz próbować odzyskać te pieniądze później.

Odszkodowanie

To jest część, o której mówi się najwięcej. Jeśli dolecisz do celu z opóźnieniem co najmniej trzech godzin, należy ci się zryczałtowane odszkodowanie, zależne od długości trasy:

• 250 euro przy lotach do 1500 kilometrów,
• 400 euro przy lotach w Unii dłuższych niż 1500 kilometrów i innych od 1500 do 3500 kilometrów,
• 600 euro przy dłuższych lotach poza Unię.

Liczy się opóźnienie przy przylocie, nie przy wylocie, a dokładniej moment, w którym otwierają się drzwi samolotu po lądowaniu. Z Budapesztu do Berlina jest mniej niż 1500 kilometrów, więc w moim przypadku chodzi o 250 euro.

Odszkodowanie nie przysługuje, jeśli opóźnienie wynikło z nadzwyczajnych okoliczności, których przewoźnik nie mógł uniknąć. Typowe przykłady to bardzo zła pogoda, strajk kontroli ruchu lotniczego, zagrożenie bezpieczeństwa, zderzenie z ptakiem. Zwykłe problemy techniczne samolotu i opóźnienia z poprzednich rejsów tego samego samolotu co do zasady nie są nadzwyczajnymi okolicznościami. Linie czasem twierdzą inaczej, więc pytaj o powód na piśmie.

Przy opóźnieniu co najmniej pięciu godzin możesz też zrezygnować z lotu i dostać zwrot za bilet.

Jak o to poprosić

Krok po kroku, tak jak zrobiłam ja:

1. Na lotnisku zrób zdjęcie tablicy z opóźnieniem i zapisz godziny każdej zmiany.
2. Zapytaj obsługę przy bramce o powód opóźnienia. Zapisz odpowiedź, a jeśli możesz, poproś o potwierdzenie na piśmie albo w wiadomości od przewoźnika.
3. Zachowaj kartę pokładową, potwierdzenie rezerwacji i paragony za jedzenie czy transport.
4. Po powrocie złóż wniosek bezpośrednio u przewoźnika, przez formularz na jego stronie. Podaj numer rezerwacji, lot, datę, godzinę przylotu i kwotę, której się domagasz. Nie trzeba do tego pośredników.
5. Jeśli przewoźnik odmówi albo nie odpowie w rozsądnym czasie, możesz zwrócić się do krajowego urzędu, który zajmuje się prawami pasażerów, albo skierować sprawę do sądu. Są też firmy, które dochodzą odszkodowań w twoim imieniu, w zamian za część kwoty.

Terminy na dochodzenie roszczeń zależą od kraju i prawa, które ma zastosowanie, więc nie odkładaj tego na później. Ja złożyłam wniosek w poniedziałek rano, przy pierwszej kawie. Czekam na odpowiedź i dam znać w kolejnych wpisach, czy pieniądze przyszły.

Czego przepisy nie obejmują

Ostatni autokar do Szczecina odjechał beze mnie i to był mój problem, nie przewoźnika. Bilet na autokar kupiłam osobno, więc linia lotnicza nie odpowiada za to, że na niego nie zdążyłam. Na szczęście miałam bilet z możliwością zmiany, o którym pisałam przy dojeździe na lotnisko w Berlinie. Przebukowałam go na pierwszy poranny kurs za kilkanaście złotych dopłaty.

Noc spędziłam na lotnisku. Nie polecam, ale da się. Znalazłam ławkę w spokojnym końcu hali przylotów, owinęłam się kurtką, plecak przypięłam paskiem do nogi. Kilkanaście osób robiło to samo. O czwartej rano otworzyła się kawiarnia, o piątej odjechał autokar. W domu byłam przed ósmą, o dziesiątej siedziałam przy biurku. Tłumaczenie oddałam z jednodniowym opóźnieniem, za zgodą klienta, który też kiedyś utknął na lotnisku.

Budapeszt, zanim się zaczęło

Sam weekend był piękny i gorący. W sobotę po południu ponad trzydzieści stopni, więc zrobiłam to, co robi każdy rozsądny człowiek w Budapeszcie latem: poszłam do term. Wielki basen z ciepłą wodą pod gołym niebem, starsi panowie grający w szachy na pływających szachownicach, cień pod kolumnadą. Wieczorem spacer nabrzeżem Dunaju, most wiszący z lwami, wzgórze z widokiem na parlament oświetlony od dołu.

W piątek wieczorem siedziałam w jednym z barów w starych kamienicach w dawnej dzielnicy żydowskiej, gdzie podwórza i rozpadające się pokoje zamieniono na bary pełne starych mebli i lampek. Głośno, tłoczno, bardzo budapeszteńsko. Zostałam na jedną lemoniadę i wyszłam spacerować dalej.